Loading...

Kilikya’daki Ermeni Askerleri ve İngilizlerin Kaçırdığı Fırsat

Adana yakınlarında Akdeniz’e kıyısı olan Kilikya bölgesi, Osmanlı askerlerini Filistin’e ulaştıran demir yolları ve kara yollarının geçtiği bir yerdi.  İç tarafları dağlık olduğu için, yollar denize yakın yerden geçiyordu. Eğer İtilaf güçleri burayı ele geçirirse, İskenderun Limanı’ndan malzeme getirebileceklerdi.  Buraya yerleşen İngiliz güçlerinin Güney Anadolu’yu ve Surıye’yi kontrol altında tutması kolaylaşacaktı.  Lord Kitchener, 8 Ocak 1915 günü, yani Osmanlı’nın savaşa katılmasından iki ay sonra burayı işgal etmeyi önerdi.

 

Ermeniler de Kilikya’nın işgaline yardım sözü vermişlerdi.  Bölgede güçlü olan Hınçak Partisi üçlü itilaf Devletlerinin müttefiki olduğunu ilan etmişti.  Hatta Mihran Damadyan, 1914 Kasım ayında İngilizlere detaylı bir plan sunmuştu: İngilizler Mısır, Bulgaristan, Romanya, Yunanistan ve ABD’den katılacak olan Ermeni gönüllülerini eğitip buraya getirir.  Zeytun, Maraş, Musadağı ve İskenderun’un dağlık bölgelerindeki isyancı Anadolu Ermenileri de onlarla birleşir.  İngilizler karadan ve denizden hücum eder, gerilla olarak harekete geçen Ermeniler de tren yollarıyla telgraf hatlarını keserek Osmanlı güçlerini yakıp yıkar…

 

Ermenilerin bu planı, Avrupa ve Amerika’daki Ermeni örgütleri tarafından desteklenir.  Ama İngilizler katılmayı reddederler.  İngiliz ve Fransız güçleri Kilikya yerine Çanakkale’den saldırıya geçerler…  Hâlbuki bu plan Cemal Paşa’yı bile korkutmuştur.  Ağustos 1915’e kadar, bölgenin Ermenileri tehcire tabii tutulurlar.

 

Demografi uzmanı Prof. Dr. Justin McCarthy’nin hesaplarına göre, 1912 yılında Kilikya’daki Müslüman nüfusu 1.590.795, Ermeni nüfusu ise 198.059 idi.  1922’ye gelindiğinde ise Müslüman nüfusta 93.349 kişilik azalma görüldü.