Loading...

Armen Garo’nun 1918’de yazdığı Why Armenia Should be Free Kitabından Alıntılar

“1914 Ağustos’unun son günlerinde, 28 kişilik bir Türk heyeti Konstantinopol’den Ermenistan’a hareket etti.  Bu özel heyetin liderleri İttihat ve Terakki Partisinin önde gelenlerinden Ömer Naci Bey, Dr. Bahattin Şakir ve Vekil Hilmi idi.  . . . Bu heyette Kürtler, Persler, Gürcüler, Çeçenler, Lezgiler, Çerkezler ve Kafkas Tatarları gibi doğu ırklarının hepsinin birer temsilcisi yer alıyordu; sadece Ermenilerin bir temsilcisi yoktu.  Ermeni Milli Örgütü aynı günlerde Erzurum’da, yıllık kongre toplantısı yapmaktaydı. 

 

Bu Ermeni kongresine, yukarıda söz edilen heyet, Türk hükümeti adına şu öneriyi sundu:

Eğer Türk ve Rus Ermenileri hep birlikte, aktif olarak Türk ordularını desteklerlerse, Türk Hükümeti Alman garantisi altında savaş bitiminde (Rus Ermenistanı ve üç Türk vilayeti Erzurum, Van ve Bitlis’ten müteşekkil bölgede) Ermenilere, Osmanlı yönetimi altında özerklik vermeyi taahhüt eder.

 

Önerilerini Ermenilerin de kabul etmesini sağlamak için Türk delegesi, Gürcülerin Tatarların ve Kuzey Kafkas dağlılarının iş birliğini zaten temin ettiklerini, bu durumda Ermenilerin de aralarına katılmamasının akılsızlık olacağını ve kendilerini Rusya ve Türkiye sınırının her iki yakasında tehlikelerle dolu bir ortamda bulacaklarını bildirdiler.  Taşnak Federasyonu Yönetim Kurulu yapılan teklifi Ermenilerin kabul edemeyeceğini bildirdi.  Bu resmi görüşmede Ermenileri temsilen meşhur politika yazarı Bay E. Aknuni, Van temsilcisi Bay A. Vramiyan ve Erzurum Bölgesindeki Ermeni okullarının müdürü Bay Rostom bulunuyordu.”