Loading...

Papazian’ın Patriotizm Perverted (Vatan Sevgisinin Saptırılması) (1934) Kitabından

Birinci Dünya Savaşı hazırlıklarına başlayan Jön Türk Hükümeti, 1914 Ağustos ayında Erzurum’daki Taşnak Partisi Genel Kongresine bir temsilci heyeti göndererek, 1907 yılında, Rusya ile bir savaş halinde Türklerin tarafını tutma sözü verdiklerini hatırlatıp Rusya’daki Ermenileri Rus Hükümetine karşı isyana teşvik etmelerini istedi.  Taşnaklar Rus Ermenilerine karışamayacaklarını ileri sürerek bu teklifi reddettiler, ama Rusya ile Türkler arasında bir savaş halinde sadık vatandaşlar olarak Türkleri desteklemek sözü verdiler (S.37).

 

Türkler, onların samimiyetinden şüpheye düştü.  Gerçekten de Taşnak örgütünün Türkiye şubesi liderleri Türklere verdikleri sözü tutmadılar.  Kafkasya’daki Taşnaklar üstün geldi ve savaşın başlamasıyla, Türk Ermenilerinin çıkarlarını göz ardı ederek Rus Hükümetinin çıkarları doğrultusunda hareket ettiler.  Erzurum’da verdikleri sözü unuttular ve Kafkas Cephesinde Türklere karşı çarpışmak üzere dünyanın her yerindeki Ermenilere çağrı gönderdiler (S. 38).

 

Bu çağrıya uyan Ermeni gönüllüleri, 1914-15-16 yıllarında Rus ordusuna çok yararlıklar sağladı, ama sağlam temeli bulunmayan bir bağımsız Ermenistan Devleti kurmak hayalleri de suya düştü.  Ayrıca, Türkiye’de yaşayan Ermeni toplumu da savaşta düşmanla işbirliği yaptığı gerekçesiyle, 1915 yılının Mayıs sonundan itibaren, yerlerinden edilip kafileler halinde şimdiki Suriye topraklarına gönderildiler.  Ancak Ermeni halkın köylerinden ayrılmasından sonra, Taşnak ordusu mağlup edilmeye başlandı, çünkü arkalarından lojistik sağlayan kuvveti kaybetmişlerdi (S. 38).

 

Ruslar ele geçirdikleri topraklarda özgür Ermenistan devleti kurulmasına müsaade etmediler ve 1917 Rus İhtilalinden sonra da cepheyi terk ettiler.  Taşnakların kendi iç çekişmesi nedeniyle Antranik’in, Erzurum’daki Vehib Paşa karşısında ordu örgütlemesine yardım etmediler.  Bu da Erzurum, Kars ve Alexandropol’ü kaybetmelerine neden oldu - tabii sayısız can kaybına da… (S. 39 - 40)

 

Rus topraklarında (Türklerin Haziran 1918 Batum antlaşmasıyla tanıdığı) bağımsız Ermeni Cumhuriyeti kuruldu.  Yeni kurulan hükümette Taşnaklar çoğunluktaydı ama devlet adamlığında başarılı olamadılar. (S. 40-41)